improviseren 2.0

Respect

Respect! Vroeger was respect iets dat je had voor oudere mensen, die de oorlog hadden meegemaakt. Nu is het een veelgebruikt woord in de urban culture. Aretha Franklin liet het pseudo-acroniem R.E.S.P.E.C.T. volgen door de uitroep “find out what it means to me”. Is respect iets wat je kunt geven? En is het iets dat je in dankbaarheid kunt ontvangen? Moet ontvangen misschien? Aan het woord respect kleeft ruis. Het woordenboek biedt uitkomst:
respectus, us, (m.) 1. het omkijken; terugblik; fugere sine respectu vluchten zonder om te kijken. -- 2. waardering, bedachtzaamheid, consideratie; habere respectum amicitiae waardering opbrengen voor de vriendschap. -- 3. het acht slaan op, het rekening houden met. -- 4. toevlucht, beroep; habere respectum ad senatum beroep doen op de senaat.
Dit is veelbelovend. Meteen ook de betekenis van het werkwoord respecteren erbij gezocht.
respectare, I. -- 1. achter zich kijken, omkijken. -- 2. de ogen richten naar, bekijken. -- 3. afwachten totdat r. dum… -- 4. verwachten; tegemoet zien; zich bezighouden met, aandacht schenken aan; zich interesseren voor; r. pios belang stellen in de vromen, de vroomheid; r. par munus ab aliquo een gelijke dienst van iemand verwachten.
Aan de ene kant wijst respect op waardering en consideratie. Daarnaast gaat het om verwachtingen (bij de ander). Nadrukkelijk ben ik niet geïnteresseerd in “onvoorwaardelijk respect”, zonder dat daar een activiteit aan ten grondslag heeft gelegen. Dat schakel ik gelijk aan onverschilligheid, met dank aan Dohmen. Ik zoek naar een vervangende term die de activiteit van dialoog incorporeert. Dat vind ik in de betekenis “zich bezighouden met”, aandacht schenken en interesse tonen. Kijken is een. Terugkijken heeft met respect te maken. Een belangrijke constatering is dat respect niet in isolement bestaat, maar ontstaat tussen mensen.